Yapay zekâ proje yönetimini dönüştürüyor. Ancak bu dönüşümün gerçek değerini anlamak için teknolojinin gelecekte neler yapabileceğini tartışmak kadar, bugün hangi sorunlarımızı çözebildiğine de bakmamız gerekiyor. Benim için önemli olan, yapay zekânın ne kadar etkileyici sonuçlar ürettiği değil, proje yöneticilerinin daha güvenilir kararlar almasına ne ölçüde yardımcı olduğudur.
Yapay zekâ proje yöneticisinin günlük hayatında neyi değiştirebilir?
Proje yönetimi ve kurumsal dönüşüm alanındaki deneyimlerim boyunca, proje yöneticilerinin zamanının önemli bir bölümünü planları güncellemek, ilerleme bilgilerini toplamak, riskleri takip etmek ve paydaşlar arasında koordinasyon sağlamak için harcadığını gözlemledim.
Bu faaliyetlerin tamamı gereksiz değil. Aksine, başarılı bir proje yönetiminin vazgeçilmez parçaları. Ancak aynı bilgilerin tekrar tekrar toplanması ve farklı formatlarda raporlanması, proje yöneticilerinin analiz ve karar süreçlerine ayırabileceği zamanı azaltabiliyor.
Yapay zekânın en somut fırsatlarından birini burada görüyorum.
Doğru kullanıldığında yapay zekâ, rutin çalışmaların hazırlanmasını hızlandırabilir ve proje yöneticilerinin dikkatini gerçekten müdahale gerektiren konulara yöneltebilir.
Proje yönetiminde yapay zekânın 10 kullanım alanı
The AI Project Leaders üzerinde yayımladığım İngilizce makalemde, proje yöneticilerinin günlük çalışmalarında değerlendirebileceği on uygulama alanını inceliyorum.
Bunlar; onaylanmış kapsamdan proje planı taslakları hazırlanması, gelişmekte olan risklerin belirlenmesi, kaynaklara dayalı durum raporları oluşturulması, kaynak ve kapasite çakışmalarının tespiti, takvim tahminleriyle bağımlılıkların sorgulanması, toplantıların takip edilebilir aksiyonlara dönüştürülmesi, gereksinim eksikliklerinin ve kapsam kaymalarının belirlenmesi, paydaş iletişiminin uyarlanması, test kapsamının değerlendirilmesi ve geçmiş proje bilgilerinden yararlanılmasıdır.
Bu uygulamaların ortak noktası, proje yöneticisinin yerine karar vermekten çok, karar vermek için ihtiyaç duyduğu bilgileri daha hızlı ve düzenli biçimde hazırlamalarıdır.
Örneğin bir SAP dönüşüm projesinde yapay zekâ, test sonuçlarıyla açık hata kayıtlarını karşılaştırarak dikkat gerektiren konuları belirleyebilir. Ancak canlıya geçiş onayının verilmesi, yalnızca bu analizin sonucuna bırakılamaz.
Her yapay zekâ uygulaması aynı değeri üretmez
Bence kurumların yaptığı önemli hatalardan biri, yapay zekâyı mümkün olan her sürece aynı anda uygulamaya çalışmak.
Oysa bazı faaliyetler kolayca doğrulanabilirken bazıları ciddi operasyonel ve finansal riskler taşıyabilir.
Haftalık durum raporunun ilk taslağını oluşturmakla, kritik bir üretim ortamı değişikliğine otomatik onay vermek aynı risk seviyesinde değildir.
Bu nedenle başlangıçta sık tekrarlanan, güvenilir verilerle beslenebilen ve sonuçları insan tarafından kolayca kontrol edilebilen faaliyetlerin tercih edilmesini daha doğru buluyorum.
Amaç en fazla sayıda yapay zekâ uygulamasını devreye almak değil, gerçek fayda sağlayan uygulamaları belirlemek olmalı.
Kazanılan zamanı değil, net faydayı ölçmeliyiz
Yapay zekâ kullanımında dikkat ettiğim bir başka konu da performansın nasıl ölçüldüğü.
Bir raporun hazırlanma süresinin iki saatten on dakikaya düşmesi ilk bakışta önemli bir kazanım gibi görünebilir. Ancak rapordaki hataları düzeltmek için daha sonra üç saat harcanıyorsa beklenen fayda gerçekleşmemiş demektir.
Bu nedenle yalnızca otomasyon süresini değil, insan kontrolü ve düzeltme için harcanan zamanı da hesaba katmalıyız.
Hatalı çıktı oranı, kabul edilen önerilerin oranı, kaynakların izlenebilirliği ve kullanıcıların sonuçlara duyduğu güven de değerlendirilmelidir.
NIST'in yapay zekâ risk yönetimi yaklaşımı, bu tür uygulamalarda risklerin sistematik biçimde ele alınması açısından yararlı bir referans sunuyor.
Geleceğin proje yöneticisi daha az mı çalışacak, farklı mı çalışacak?
Yapay zekânın proje yöneticilerinin bütün sorumluluklarını ortadan kaldıracağını düşünmüyorum.
Ancak işlerinin niteliğini değiştirme potansiyelini önemli buluyorum.
Rutin bilgi toplama ve dokümantasyon çalışmalarının bir bölümü hızlandıkça proje yöneticileri belirsizlikleri değerlendirmeye, paydaşlarla uzlaşma sağlamaya, riskleri yönetmeye ve stratejik kararları desteklemeye daha fazla zaman ayırabilir.
Bunun gerçekleşmesi için yalnızca yeni araçlar kullanmayı öğrenmek yeterli olmayacak. Yapay zekâ çıktılarının doğruluğunu sorgulamak, veri güvenliğini anlamak ve insanın karar sorumluluğunu korumak da gerekecek.
The AI Project Leaders üzerinde yeni makalem
İngilizce yayımladığım “10 Practical AI Use Cases for Project Managers” başlıklı makalemde, bu on kullanım alanını somut örneklerle açıklıyorum.
Her uygulama için kullanılabilecek verileri, örnek yapay zekâ komutlarını, gerekli insan kontrollerini ve pilot çalışmaların başarısını değerlendirmeye yardımcı olabilecek ölçütleri paylaşıyorum.
Ayrıca kurumların ilk yapay zekâ uygulamasını nasıl seçebileceğini ve kontrollü bir pilot çalışmayı nasıl yürütebileceğini ele alıyorum.
Bana göre proje yönetiminde yapay zekânın gerçek başarısı, daha fazla rapor veya plan üretmek değil; proje yöneticilerinin zamanını daha değerli işlere ayırmasını ve daha güvenilir kararlar almasını sağlamaktır.
İngilizce makalenin tamamını okuyun
Proje yöneticileri için on pratik yapay zekâ uygulamasını ayrıntılı biçimde ele aldığım İngilizce makaleme aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
10 Practical AI Use Cases for Project Managers — The AI Project Leaders
Bilgin Çavuş
Kurumsal Dönüşüm Stratejisti | Teknoloji Girişimcisi | Yazar
Astrum Consulting Group — Founder & Managing Partner

