Proje Yönetimi4 dk okuma

Yapay Zekâyı Proje Yönetimine Nasıl Entegre Etmeliyiz? Yeni Araçlar Değil, Yeni Çalışma Biçimleri

Yapay zekâ artık proje yöneticilerinin planlama, raporlama ve analiz çalışmalarında kullanılabilecek önemli bir teknoloji.

Bilgin Çavuş

Bilgin Çavuş

Yapay zekâ artık proje yöneticilerinin planlama, raporlama ve analiz çalışmalarında kullanılabilecek önemli bir teknoloji. Ancak kurumların önündeki asıl soru, hangi yapay zekâ aracını kullanacakları değil; bu teknolojiyi mevcut iş süreçlerine nasıl güvenilir, kontrollü ve sürdürülebilir biçimde entegre edecekleri. Çünkü bir süreci yapay zekâyla hızlandırmak, o sürecin doğru yönetildiği anlamına gelmiyor.

Yapay zekâ kullanmak ile yapay zekâ destekli çalışmak aynı şey mi?

Proje yönetimi ve kurumsal dönüşüm alanındaki deneyimlerim, teknoloji yatırımlarının başarısında araçlardan çok çalışma biçimlerinin belirleyici olduğunu düşünmeme neden oldu.

Bugün bir proje yöneticisi, yapay zekâdan haftalık durum raporu hazırlamasını, riskleri değerlendirmesini veya proje planındaki gecikmeleri analiz etmesini isteyebilir.

Ancak bu faaliyetlerin birbirinden bağımsız gerçekleştirilmesi, kurumun yapay zekâ destekli bir proje yönetimi modeline geçtiği anlamına gelmez.

Bence gerçek dönüşüm, yapay zekânın mevcut süreçlerin dışında kullanılan bir yardımcı olmaktan çıkıp tanımlanmış sorumluluklar ve kontroller içerisinde iş akışının bir parçası hâline gelmesiyle başlar.

Burada önemli olan yalnızca hangi görevlerin otomatikleştirileceği değil; bilgilerin nereden alınacağı, sonuçların nasıl doğrulanacağı ve kararların kim tarafından verileceğidir.

Önce teknolojiye değil, iş akışına bakmalıyız

Bir kurum yapay zekâ destekli proje yönetimine geçmek istediğinde, başlangıç noktasının yazılım seçimi olmaması gerektiğini düşünüyorum.

Öncelikle mevcut iş akışını anlamalıyız.

Örneğin haftalık proje durum raporunu ele alalım. Bilgiler hangi sistemlerden toplanıyor? Kimler güncelliyor? Hangi veriler doğrulanıyor? Riskleri kim değerlendiriyor? Raporu kim onaylıyor?

Bu soruların cevapları net değilse, yapay zekâ kullanmak mevcut belirsizlikleri ortadan kaldırmayacaktır.

Hatta hatalı veya eksik bilgilerin daha hızlı yayılmasına neden olabilir.

Bu nedenle ilk adım, otomatikleştirmek istediğimiz sürecin amacını, girdilerini, çıktılarını ve karar noktalarını açıkça tanımlamak olmalıdır.

İnsan kontrolü neden vazgeçilmez?

Yapay zekâ destekli iş akışlarında benim özellikle önemsediğim konu, karar yetkisinin açık biçimde korunmasıdır.

Bir yapay zekâ sistemi proje verilerini karşılaştırabilir, gecikmeleri belirleyebilir ve yöneticilere öneriler hazırlayabilir.

Ancak bir kapsam değişikliğinin onaylanması, bütçe taahhüdünün değiştirilmesi veya kritik bir riskin kabul edilmesi farklı bir sorumluluk düzeyidir.

Örneğin bir SAP dönüşüm projesinde yapay zekâ, test sonuçlarını analiz ederek canlıya geçiş hazırlığı hakkında değerlendirme oluşturabilir.

Fakat eksik kullanıcı kabul onayları veya başarısız geri dönüş testleri varsa, sistemin olumlu değerlendirmesi tek başına yeterli değildir.

Yapay zekâ bir kararı hazırlayabilir; ancak kararın kurumsal sorumluluğu tanımlanmış insan yetkililerde kalmalıdır.

Küçük başlayıp gerçek sonuçları ölçmek

Yapay zekâ uygulamalarında sık karşılaşılan risklerden biri, teknolojinin sağlayabileceği faydayı henüz doğrulamadan geniş kapsamlı dönüşüm programları başlatmaktır.

Ben daha kontrollü bir yaklaşımı tercih ediyorum.

Öncelikle tekrarlanan, veri kaynakları belirli ve sonuçları kolayca doğrulanabilen tek bir iş akışı seçilmeli.

Örneğin haftalık proje istisna raporunun hazırlanması uygun bir başlangıç olabilir.

Mevcut süreçte harcanan zaman, yapılan düzeltmeler ve önemli hata sayısı ölçüldükten sonra yapay zekâ destekli süreç aynı göstergelerle değerlendirilmelidir.

Burada yalnızca raporun ne kadar hızlı hazırlandığına bakmak yeterli değildir. İnsanların doğrulama ve düzeltme için harcadığı süre de hesaba katılmalıdır.

Çünkü daha hızlı oluşturulan ancak güvenilir olmayan bir rapor, kuruma beklenen faydayı sağlamaz.

Geleceğin PMO'su süreçleri nasıl yönetecek?

Yapay zekâ destekli iş akışlarının gelişmesiyle birlikte PMO'ların çalışma biçiminde önemli değişiklikler yaşanabileceğini düşünüyorum.

Rutin veri toplama ve raporlama faaliyetlerinin bir bölümü otomatikleşirken PMO'lar, veri kalitesini, karar mekanizmalarını ve süreçler arasındaki bağımlılıkları daha yakından yönetebilir.

Ancak bu dönüşümün gerçekleşmesi için güvenilir veri kaynaklarına, açık erişim yetkilerine, izlenebilir işlem kayıtlarına ve insan onay mekanizmalarına ihtiyaç var.

Bence geleceğin PMO'su yalnızca daha fazla otomasyon kullanan bir yapı olmayacak.

Asıl fark, hangi faaliyetlerin yapay zekâ tarafından yürütülebileceğini ve hangi kararların insan kontrolünde kalması gerektiğini doğru belirleyebilmesinde ortaya çıkacak.

The AI Project Leaders üzerinde yedi adımlı yaklaşımımı paylaşıyorum

The AI Project Leaders üzerinde İngilizce yayımladığım “How to Build an AI-Enabled Project Management Workflow” başlıklı makalemde, yapay zekâ destekli proje yönetimi iş akışlarının nasıl tasarlanabileceğini yedi adımlı bir yöntemle ele alıyorum.

İş hedefinin belirlenmesinden görevlerin ve karar yetkilerinin haritalanmasına, veri güvenliğinden yapay zekâ destekli işlem sırasının tasarlanmasına, insan onay noktalarından kontrollü pilot uygulamaya kadar sürecin temel bileşenlerini açıklıyorum.

Ayrıca uygulamaların başarısını ölçmek için net zaman tasarrufu, önemli hata oranı, veri kaynaklarının izlenebilirliği ve kontrol gereksinimlerine uyum gibi göstergelerin nasıl kullanılabileceğini inceliyorum.

Bu çalışmanın proje yöneticileri, PMO liderleri, CIO'lar ve kurumsal dönüşümden sorumlu yöneticiler için uygulanabilir bir değerlendirme yaklaşımı sunmasını amaçlıyorum.

Çünkü bana göre yapay zekâ ile proje yönetiminde gerçek dönüşüm, daha fazla aracı kullanmakla değil; daha güvenilir, ölçülebilir ve hesap verebilir çalışma biçimleri oluşturmakla mümkün olacak.

İngilizce makalenin tamamını okuyun

Yapay zekâ destekli proje yönetimi iş akışlarının tasarlanmasına yönelik yedi adımlı yöntemi, örnek uygulama senaryosunu ve kontrol mekanizmalarını ayrıntılı olarak ele aldığım İngilizce makaleme aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

How to Build an AI-Enabled Project Management Workflow — The AI Project Leaders

Bilgin Çavuş
Kurumsal Dönüşüm Stratejisti | Teknoloji Girişimcisi | Yazar
Astrum Consulting Group — Founder & Managing Partner

Benzer Yazılar