Bir proje planı hazırlamak geçmişte günler, bazen haftalar süren bir çalışmaydı. Bugün yapay zekâdan birkaç dakika içinde faaliyet listesi, zaman çizelgesi, kaynak önerileri ve risk değerlendirmesi oluşturmasını isteyebiliyoruz. Peki daha hızlı hazırlanan bir proje planı, daha başarılı yönetilen bir proje anlamına geliyor mu?
Proje planlamasında değişen şey yalnızca hız değil
Profesyonel hayatım boyunca farklı sektörlerde teknoloji yatırımlarının, ERP/SAP dönüşümlerinin ve kurumsal projelerin planlama ve yönetim süreçlerinde görev aldım. Bu deneyimler bana proje planlamasının yalnızca faaliyetleri sıralamak ve başlangıç-bitiş tarihleri belirlemek olmadığını gösterdi.
Bir proje planı, kurumun neyi başarmak istediğini, bunun için hangi kaynaklara ihtiyaç duyduğunu ve karşılaşabileceği belirsizlikleri nasıl yöneteceğini ortaya koymalıdır.
Bugün yapay zekâ, bu çalışmaların önemli bir bölümünde proje yöneticilerine destek olabiliyor. Proje hedeflerinden hareketle ilk faaliyet listesini oluşturabiliyor, olası bağımlılıkları önerebiliyor ve gözden kaçabilecek riskleri gündeme getirebiliyor.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir ayrım var: Yapay zekânın oluşturduğu plan, projenin gerçek koşullarını mutlaka doğru yansıtmayabilir.
Bence asıl dönüşüm, planlama süresinin kısalmasından çok, proje yöneticilerinin zamanlarını hangi faaliyetlere ayıracaklarının değişmesinde yaşanacak.
Yapay zekâ proje planını gerçekten anlayabilir mi?
Bir yapay zekâ aracına SAP S/4HANA dönüşüm projesi için plan hazırlamasını istediğimizde, analiz, tasarım, geliştirme, test ve canlıya geçiş gibi aşamaları içeren kapsamlı bir taslak elde edebiliriz.
İlk bakışta bu plan oldukça profesyonel görünebilir.
Fakat kurumun mevcut sistemlerini, veri kalitesini, entegrasyon bağımlılıklarını, çalışanların yetkinliklerini ve karar alma süreçlerini yeterince tanımayan bir sistemin hazırladığı planın önemli eksikleri olabilir.
Örneğin veri geçişi için önerilen süre gerçekçi olmayabilir veya kritik bir sistem entegrasyonu gözden kaçabilir.
Bu nedenle yapay zekâ tarafından hazırlanan planları nihai çıktı olarak değil, uzman değerlendirmesi gerektiren başlangıç taslakları olarak görüyorum.
Bir planın ayrıntılı olması, onun uygulanabilir olduğunu kanıtlamaz.
Proje yöneticisinin uzmanlığı neden daha önemli hâle geliyor?
Yapay zekâ planlama faaliyetlerinin bir bölümünü üstlendikçe proje yöneticisinin değerinin azalacağını düşünenler olabilir.
Ben farklı düşünüyorum.
Bir faaliyet listesini oluşturmakla, o faaliyetlerin hangi sırayla ve hangi koşullarda gerçekleştirilebileceğine karar vermek aynı şey değildir.
Proje yöneticisinin asıl katkısı; belirsizlikleri değerlendirmesinde, farklı paydaşların beklentilerini uzlaştırmasında, kaynak kısıtlarını yönetmesinde ve gerektiğinde zor kararlar alabilmesinde ortaya çıkar.
Yapay zekâ alternatifler üretebilir. Ancak bu alternatiflerin kurumun stratejik öncelikleriyle uyumlu olup olmadığını değerlendirmek hâlâ insan uzmanlığı gerektirir.
Gelecekte proje yöneticilerinin daha az zamanı ilk taslakları hazırlamaya, daha fazla zamanı planların kalitesini ve uygulanabilirliğini değerlendirmeye ayırabileceğini düşünüyorum.
İyi bir proje planı nasıl doğrulanmalı?
Yapay zekâ destekli planlama süreçlerinde benim özellikle önem verdiğim konu, üretilen planın sistematik biçimde kontrol edilmesidir.
Öncelikle proje kapsamı ve beklenen teslimatlar açık olmalıdır. Ardından faaliyetlerin bu teslimatlarla ilişkisi, bağımlılıklar, süre tahminleri, kaynak gereksinimleri ve riskler değerlendirilmelidir.
Özellikle kritik yolun belirlenmesi, gerçekçi olmayan zaman tahminlerinin sorgulanması ve temel varsayımların belgelenmesi önemlidir.
Planın hazırlanmasında kullanılan verilerin güncelliği de göz ardı edilmemelidir. Eksik veya hatalı bilgilerle çalışan yapay zekâ, tutarlı görünen ancak yanlış sonuçlar üretebilir.
Bu nedenle yapay zekâ kullanımının başarısını yalnızca kazanılan zamanla ölçmenin yeterli olmadığını düşünüyorum. Planın doğruluğu, sonradan gereken düzeltmeler ve proje performansına katkısı da değerlendirilmelidir.
Geleceğin proje yönetiminde insan ve yapay zekâ birlikte çalışacak
Yapay zekâ teknolojileri geliştikçe proje planlarının daha dinamik hâle gelmesi mümkün.
Gelecekte proje sistemlerinden gelen güncel bilgilerle faaliyetlerin yeniden değerlendirilmesi, olası gecikmelerin daha erken belirlenmesi ve alternatif kaynak senaryolarının hazırlanması yaygınlaşabilir.
Ancak teknolojinin bu yeteneklere sahip olması, her kurumda aynı sonuçların elde edileceği anlamına gelmiyor.
Veri kalitesi, proje yönetimi olgunluğu, organizasyonel kültür ve yönetişim mekanizmaları belirleyici olmaya devam edecek.
Bence başarılı kurumlar, yapay zekâyı proje yöneticisinin yerine koymaya çalışanlar değil; insan uzmanlığıyla teknolojinin güçlü yönlerini birleştirebilenler olacak.
The AI Project Leaders üzerinde yeni makalem
The AI Project Leaders üzerinde İngilizce yayımladığım “How to Create a Project Plan with AI” başlıklı makalem, yapay zekânın proje planlama çalışmalarında nasıl kullanılabileceği konusuna odaklanıyor.
Bu konuyu ele almamın temel nedeni, yapay zekâ kullanımının yalnızca hız ve otomasyon üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine inanmam.
Proje yönetiminin geleceğinde teknolojinin sunduğu imkânlar kadar, bu imkânları doğru değerlendirebilecek profesyonel yetkinliklerin geliştirilmesini de önemli buluyorum.
Çünkü benim için iyi bir proje planı, en hızlı hazırlanan plan değil; gerçekçi varsayımlara dayanan, riskleri görünür kılan ve güvenilir kararlar alınmasını sağlayan plandır.
İngilizce makalenin tamamını okuyun
Yapay zekâ destekli proje planlama konusunu ele aldığım İngilizce makaleme aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
How to Create a Project Plan with AI — The AI Project Leaders
Bilgin Çavuş
Kurumsal Dönüşüm Stratejisti | Teknoloji Girişimcisi | Yazar
Astrum Consulting Group — Founder & Managing Partner

